menu: Skierniewice | Łowicz | Brzeziny | Rawa Maz.

Biblioteki i muzea na Lubelszczyźnie -

zbiory, zasoby cyfrowe, projekty digitalizacji.



W dniach od 28 do 30 maja 2009 roku nauczyciele bibliotekarze Biblioteki Pedagogicznej w Skierniewicach oraz bibliotek szkolnych uczestniczyli w wyjazdowej szkoleniowej Radzie Pedagogicznej w formie seminarium zatytułowanym "Biblioteki i muzea na Lubelszczyźnie - zbiory, zasoby cyfrowe, projekty digitalizacji", zorganizowanym przez WODN w Skierniewicach. Zwiedzane obiekty zachwyciły nas swoimi walorami, historią i klimatem, dlatego postanowiłyśmy podzielić się naszymi wrażeniami z tego wyjazdu. Na początku obejrzeliśmy zbiory Muzeum Zamoyskiego w Zamościu, które zgromadzone są w jednej z pięknie zdobionych kamienic mieszczańskich, których właścicielami byli Ormianie. Księgozbiór gromadzony jest od 1926 roku i liczy ponad 13 600 jednostek inwentarzowych. Zbiory te stanowią: zamościana, reprinty, wydawnictwa z dziedziny historii, historii sztuki, etnografii, archeologii, dokumentacji współczesności. Najstarsze znajdujące się tam starodruki: to pochodzący z XVI wieku Jana Herberta "Sztuka Regni Poloniae..."(Zamość 1597) oraz Piotra Skargi "Kazania o siedmiu sakramentach Kościoła Katolickiego..."(Kraków 1600).
Kolejnym punktem naszego seminarium były dwie biblioteki uniwersyteckie. Pierwszą z nich była Biblioteka Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, której księgozbiór zaczęto kompletować z chwilą powołania w dniu 23.10.1944 roku UMCS. Zbiory systemu bibliotecznego były kształtowane dwutorowo - tworzono księgozbiór Biblioteki Głównej oraz zbiory bibliotek, które obecnie funkcjonują jako biblioteki specjalistyczne. Cały zasób systemu biblioteczno-informacyjnego liczy ponad 2 400 000 woluminów i jednostek. Biblioteka posiada ponad 40 licencjonowanych baz dla nauki w trybie online oraz czasopisma w wersji elektronicznej polskie i zagraniczne. Ciekawym dla nas doświadczeniem było poznanie Biblioteki Cyfrowej UMCS w Lublinie. Jej zasoby tworzą kolekcje, które obejmują: cyfrowe kopie zbiorów stanowiących dziedzictwo kultury europejskiej i regionalnej, kopie podręczników akademickich monografii i artykułów naukowych, rozpraw doktorskich, publikacji różnego typu dotyczących Lubelszczyzny. W ramach wyodrębnionych kolekcji gromadzone są następujące typy materiałów bibliotecznych: książki, czasopisma, rękopisy, inkunabuły, starodruki, grafika, mapy, zbiory muzyczne. Najstarszym zabytkiem spośród 826 jednostek rękopisów są fragmenty Ewangelii św. Marka z IX wieku. Biblioteka posiada także liczny zbiór starodruków. Zasadniczym celem tworzenia biblioteki cyfrowej jest udostępnienie zasobów cyfrowych wszystkim zainteresowanym użytkownikom Internetu. A także ochrona zabytkowych zbiorów reprezentujących dziedzictwo kulturowe i upowszechnianie wiedzy na ich temat. Biblioteka pod względem architektonicznym zwraca uwagę swoją funkcjonalnością, lekkością i przestronnością.
Wraz z nowopowstałym Uniwersytetem Lubelskim pod koniec 1918 roku tworzona była Biblioteka Uniwersytecka Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II w Lublinie, która wraz z siecią 21 bibliotek specjalistycznych, instytutowych i wydziałowych tworzy jednolity system biblioteczno-informacyjny o łącznym zasobie ponad 1 900 000 jednostek bibliotecznych. Do najcenniejszych obiektów w jej zbiorach należy tzw. "Dekret Gracjana" - przepięknie iluminowany, rękopiśmienny kodeks pergaminowy z końca XIII wieku. Biblioteka KUL ma w swojej strukturze pracownię konserwatorską i introligatorską. Mogliśmy zobaczyć, jak ich pracownicy dokonują napraw i zabezpieczają te najcenniejsze zbiory. W bibliotece tej od 2006 roku rozpoczęto proces digitalizacji tzn. wybrane druki, zabytki polskiego piśmiennictwa z XIX i początków XX wieku, zostają poddane konwersji na postać cyfrową i są sukcesywnie udostępniane w witrynie Biblioteki w dziale Digitalizacja. Tym samym BU KUL włącza się w narastające na całym świecie procesy udostępniania zdigitalizowanych zasobów szerokiemu audytorium internetowemu. Po "łyku nowoczesności" udaliśmy się do Muzeum Lubelskiego na Zamku w Lublinie. Zbiory biblioteki muzealnej dotyczą głównie historii miasta. Są to zabytki archeologiczne, zbiór czasopism, jednodniówek, wydawnictw okolicznościowych, plakatów i ulotek oraz fotografie, widokówki, druki reklamowe, wyroby lubelskich firm, pieczęcie związane z dziejami lubelskiego przemysłu i dokumenty dotyczące historii Muzeum Lubelskiego.
Ostatnim, ale za to niezwykle interesującym obiektem, który mogliśmy podziwiać było Muzeum Zamoyskich w Kozłówce. Jedyna w tak dobrym stanie zachowana rezydencja rodu Zamoyskich otoczona pięknym parkiem. Biblioteka wkomponowana jest we wnętrza pałacowe, urządzona w stylu angielskim, a księgozbiór zgromadzony w oryginalnych dębowych, oszklonych szafach i otoczony eksponatami. Wszystko to tworzy niesamowity klimat i podkreśla walory zbiorów muzealnych. Księgozbiór muzeum liczy około 6700 woluminów wydanych w 13 językach, który służył rodzinie Zamoyskich. W zbiorach biblioteki znajdują się 572 starodruki, najstarsze z XVI w. Księgozbiór tematycznie jest bardzo zróżnicowany, obejmuje dzieła z zakresu religii, filozofii, historii, prawa, nauk ścisłych i rolnictwa, słowniki i encyklopedie, podręczniki, książki dla dzieci, przewodniki, literaturę klasyczną i lżejszą beletrystykę, zbiory kartograficzne i roczniki czasopism (m.in. prawie kompletny zbiór "Biblioteki Warszawskiej" z lat 1841-1914, kilkadziesiąt roczników francuskiego periodyku "Revue des Deux Mondes" czy pisma dla pań "La Mode Illustreé" i "Bluszcz"). Na terenie pałacu można oglądać liczne wystawy. Nasz wzrok przykuła wystawa "Galeria Sztuki Socrealizmu - sztuka w służbie stalinizmu" przedstawiająca prace polskich artystów z lat 1949-54. Bogaty program umożliwił nam - nauczycielom bibliotekarzom poznanie specyfiki pracy innych bibliotek i walory zbiorów muzealnych. Historia, ciekawe ekspozycje, niepowtarzalny klimat, druki o szczególnej wartości zrobiły na nas duże wrażenie a zasoby biblioteczne, wnętrza, a przede wszystkim nowoczesne usługi bibliotek uniwersyteckich pozwolą czerpać pomysły, które możemy wdrażać w naszych bibliotekach.

Opracowanie:
Aneta Brzezińska
Jolanta Cimanowska
nauczyciele bibliotekarze
Biblioteki Pedagogicznej
w Skierniewicach